ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

Εισαγωγή

Ιωα 1:17 ( ... )  διότι και ο νόμος εδόθη διά του Μωϋσέως· η δε χάρις και αλήθεια έγεινε διά Ιησού Χριστού.

Ορισμός της διαθήκης: Η διαθήκη είναι μία επίσημη δεσμευτική συμφωνία μεταξύ δύο μερών, ένα συμβόλαιο. Ενώ όμως το συμβόλαιο είναι μία νομική συμφωνία που περιλαμβάνει πράγματα, η διαθήκη είναι μία συμφωνία ζωής στην οποία οι δύο πλευρές δεσμεύονται η μία προς την άλλη. Μία άλλη διαφορά μεταξύ συμβολαίου και Διαθήκης είναι ότι Διαθήκη προϋποθέτει απαραίτητα την αποδοχή από το  ζωντανό μέρος, το αντικείμενο που ο πεθαμένος διαθέτων του έχει αφήσει ως κληρονομιά.

Στην Παλαιά Διαθήκη, ο Θεός δεσμεύεται να είναι για πάντα Θεός τους, είναι ο λαός δεσμεύεται να διαχωριστεί από την αμαρτία. Ήταν ένας τρόπος ο Θεός να χορηγεί συγχώρεση στο λαό του μέχρι να έρθει ο Χριστός ο οποίος θα ξεριζώσει την αμαρτία μέσα την καρδιά των πιστών του.  έτσι οι διατάξεις της Παλαιάς Διαθήκης είχαν σχεδιαστεί ώστε να είναι προσωρινές,  ένα προμήνυμα της τέλειας διαθήκης που θα ακολουθούσε.

Αν θα θέλαμε σε μερικές γραμμές να σκιαγραφήσουμε τη διαφορά  των δύο Διαθηκών, θα λέγαμε ότι στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε την διακονία του Αγίου Πνεύματος εξωτερικά του ανθρώπου καθώς του φανερώνει τι σημαίνει αμαρτία με το Νόμο. Στην Καινή Διαθήκη όμως, βλέπουμε ότι ο Νόμος του Θεού γράφεται στην καρδιά του ανθρώπου καθώς η δύναμη του Αγίου Πνεύματος εισέρχεται στον πυρήνα της οντότητας του, και με την αναγέννηση δια της πίστεως στην ανάσταση του Χριστού, λαμβάνει τη δύναμη να εκτελέσει το νόμο του Θεού που πριν δεν μπορούσε.

Η Παλαιά Διαθήκη είναι απαραίτητη

Η Παλαιά Διαθήκη θέτει τα θεμέλια για τη Καινή Διαθήκη. Η Αγία Γραφή είναι μια σταδιακή αλλά τελικά συνολική αποκάλυψη που αρχίζει με την Παλαιά και ολοκληρώνεται με την Καινή Διαθήκη. Ο Απόστολος Πέτρος ονομάζει τις επιστολές του απ. Παύλου “Γραφές”. 

B’ Πετ 3:15 (1079)  και νομίζετε σωτηρίαν την μακροθυμίαν του Κυρίου ημών, καθώς και ο αγαπητός ημών αδελφός Παύλος έγραψε προς εσάς κατά την δοθείσαν εις αυτόν σοφίαν, 16  ως και εν πάσαις ταις επιστολαίς αυτού, λαλών εν αυταίς περί τούτων, μεταξύ των οποίων είναι τινά δυσνόητα, τα οποία οι αμαθείς και αστήρικτοι στρεβλόνουσιν, ως και τας λοιπάς γραφάς προς την ιδίαν αυτών απώλειαν. 

Ο Απόστολος Παύλος τονίζοντας στην ολότητά των Γραφών μας δίνει το παρακάτω εδάφιο: Β’ Τιμ 3:16 (1056) Όλη η γραφή είναι θεόπνευστος και ωφέλιμος προς διδασκαλίαν, προς έλεγχον, προς επανόρθωσιν, προς εκπαίδευσιν την μετά της δικαιοσύνης, 17  διά να ήναι τέλειος ο άνθρωπος του Θεού, ητοιμασμένος εις παν έργον αγαθόν 

Εάν αρχίσεις να διαβάζεις κάποιο βιβλίο από τη μέση του, θα δυσκολευτείς να καταλάβεις πλήρως σε βάθος τα νοήματα του. Με τον ίδιο τρόπο, η Καινή Διαθήκη μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητή μόνο αν την εκλάβουμε ως η εκπλήρωση των γεγονότων, των υποσχέσεων της Παλαιάς Διαθήκης.

Εάν είχαμε μόνο τη Καινή Διαθήκη, δεν θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπο του Ιησού της Ναζαρέτ τον πολυαναμενόμενο από τους Εβραίους Μεσσία. Δεν θα γνωρίζαμε για τις πολλές και  τόσο λεπτομερείς προφητείες που τελικά αφορούσαν Αυτόν π.χ. την γενέτειρά Του (Μιχαίας 5:2), το τρόπο του θανάτου Του (Ψαλμοί 22:1, 7-8,14-18, 69:21), την Ανάστασή Του (Ψαλμοί 16:10), και πολλές ακόμη λεπτομέρειες της διακονίας Του (Ησαΐας 52:19, 9:2).

Χωρίς τη Παλαιά Διαθήκη, δεν θα γνωρίζαμε τα Εβραϊκά έθιμα και το τρόπο με τον οποίο οι Φαρισαίοι διέστρεφαν το νόμο του Θεού καθώς πρόσθεταν δικές τους παραδόσεις σ΄ Αυτόν. Δεν θα εννοούσαμε τον ζήλο του Ιησού καθώς καθάριζε την αυλή του Ναού από τους αργυραμοιβούς.

Η περιθωριοποίηση της Παλαιάς Διαθήκης από πολλούς Χριστιανούς,  θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αίρεση. Το κεντρικό πρόσωπο όχι μόνο της Καινής, αλλά και της Παλαιάς Διαθήκης,είναι ο Χριστός. Και τις δύο Διαθήκες τις ενώνει το Πρόσωπο του Μεσσία. Η μεν Παλαιά Διαθήκη προφητεύει για την έλευση του Μεσσία και προετοιμάζει τον κόσμο για την υποδοχή του, η δε Καινή Διαθήκη μάς λέει για την εκπλήρωση των προφητειών της Παλαιάς Διαθήκης περί του Χριστού. 

Ο Νόμος της Παλαιάς Διαθήκης

Το σύνολο των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης, ονομάζεται από τη Γραφή σε συντομία, “Ο Νόμος και οι προφήτες”. Ο Νόμος λοιπόν της Παλαιάς Διαθήκης, αποτελείται αφενός από τις εντολές και αφετέρου από τις ευλογίες που συνοδεύουν την υπακοή και τις κατάρες που έρχονται από την ανυπακοή σ΄ αυτές τις εντολές. Η Καινή Διαθήκη διευκρινίζει ότι ο Θεός έδωσε αυτές τις εντολές για να δείξει στους ανθρώπους την αμαρτία τους και την ανάγκη τους για σωτηρία. 

Ο Νόμος δεν προορίζονταν ποτέ για να χορηγήσει ο Θεός μέσω αυτού σωτηρία στον άνθρωπο.

Ο Νόμος δεν σώζει

Ρωμ 7:7 (998)  Τι λοιπόν θέλομεν ειπεί; ο νόμος είναι αμαρτία; Μη γένοιτο. Αλλά την αμαρτίαν δεν εγνώρισα, ειμή διά του νόμου· διότι και την επιθυμίαν δεν ήθελον γνωρίσει, εάν ο νόμος δεν έλεγε· Μη επιθυμήσης. 

Το μεγάλο πρόβλημα του νόμου ήταν ότι κανένας δεν μπορούσε ποτέ να τον εκτελέσει, όσο κι αν προσπαθούσε.

Ρωμ 3:20 (995)  διότι εξ έργων νόμου δεν θέλει δικαιωθή ουδεμία σαρξ ενώπιον αυτού· επειδή διά του νόμου γίνεται η γνώρισις της αμαρτίας.

Γαλ 2:16 (1029) εξεύροντες ότι δεν δικαιούται άνθρωπος εξ έργων νόμου ειμή διά πίστεως Ιησού Χριστού, και ημείς επιστεύσαμεν εις τον Ιησούν Χριστόν, διά να δικαιωθώμεν εκ πίστεως Χριστού και ουχί εξ έργων νόμου, διότι δεν θέλει δικαιωθή εξ έργων νόμου ουδείς άνθρωπος.

Ο Νόμος, έγινε παιδαγωγός

Γαλ 3:23 (1030)  Πριν δε έλθη η πίστις, εφρουρούμεθα υπό τον νόμον συγκεκλεισμένοι εις την πίστιν, ήτις έμελλε να αποκαλυφθή. 24  Ώστε ο νόμος έγεινε παιδαγωγός ημών εις τον Χριστόν, διά να δικαιωθώμεν εκ πίστεως. 25  αφού όμως ήλθεν η πίστις, δεν είμεθα πλέον υπό παιδαγωγόν. 26  Διότι πάντες είσθε υιοί Θεού διά της πίστεως της εν Χριστώ Ιησού· 

Ο Ιησούς εκπλήρωσε τον Νόμο

Ματθ 5:17 850)  Μη νομίσητε ότι ήλθον να καταλύσω τον νόμον ή τους προφήτας· δεν ήλθον να καταλύσω, αλλά να εκπληρώσω.

Εβρ 8:8 (1064)  Διότι μεμφόμενος αυτούς λέγει· Ιδού, έρχονται ημέραι, λέγει Κύριος, και θέλω συντελέσει επί τον οίκον του Ισραήλ και επί τον οίκον του Ιούδα διαθήκην καινήν, 9  ουχί κατά την διαθήκην, την οποίαν έκαμον προς τους πατέρας αυτών, καθ' ην ημέραν επίασα αυτούς από της χειρός διά να εξαγάγω αυτούς εκ γης Αιγύπτου· διότι αυτοί δεν ενέμειναν εις την διαθήκην μου, και εγώ ημέλησα αυτούς, λέγει Κύριος. 10  Διότι αύτη είναι η διαθήκη, την οποίαν θέλω κάμει προς τον οίκον του Ισραήλ μετά τας ημέρας εκείνας, λέγει Κύριος· Θέλω δώσει τους νόμους μου εις την διάνοιαν αυτών, και θέλω γράψει αυτούς επί της καρδίας αυτών, και θέλω είσθαι εις αυτούς Θεός, και αυτοί θέλουσιν είσθαι εις εμέ λαός. ... 12  διότι θέλω είσθαι ίλεως εις τας αδικίας αυτών, και τας αμαρτίας αυτών και τας ανομίας αυτών δεν θέλω ενθυμείσθαι πλέον. 13  Λέγων δε καινήν, έκαμε παλαιάν την πρώτην· το δε παλαιούμενον και γηράσκον είναι πλησίον αφανισμού. 

Ρωμ 10:4 (1001)  Επειδή το τέλος του νόμου είναι ο Χριστός προς δικαιοσύνην εις πάντα τον πιστεύοντα. 5  Διότι ο Μωϋσής γράφει την δικαιοσύνην την εκ του νόμου, λέγων ότι ο άνθρωπος ο κάμνων ταύτα θέλει ζήσει δι' αυτών· 6  η εκ πίστεως όμως δικαιοσύνη λέγει ούτω· Μη είπης εν τη καρδία σου, Τις θέλει αναβή εις τον ουρανόν; τουτέστι διά να καταβιβάση τον Χριστόν. 7  ή, Τις θέλει καταβή εις την άβυσσον; τουτέστι διά να αναβιβάση τον Χριστόν εκ νεκρών. 8  Αλλά τι λέγει; Πλησίον σου είναι ο λόγος, εν τω στόματί σου και εν τη καρδία σου· τουτέστιν ο λόγος της πίστεως, τον οποίον κηρύττομεν. 9  Ότι εάν ομολογήσης διά του στόματός σου τον Κύριον Ιησούν, και πιστεύσης εν τη καρδία σου ότι ο Θεός ανέστησεν αυτόν εκ νεκρών, θέλεις σωθή· 10  διότι με την καρδίαν πιστεύει τις προς δικαιοσύνην, και με το στόμα γίνεται ομολογία προς σωτηρίαν. 11  Διότι λέγει η γραφή· Πας ο πιστεύων επ' αυτόν δεν θέλει καταισχυνθή. 

Ο Νόμος του γράμματος και ο Νόμος του Πνεύματος

Β’ Κορ 3:6 (1021)  όστις και έκαμεν ημάς ικανούς να ήμεθα διάκονοι της καινής διαθήκης, ουχί του γράμματος, αλλά του πνεύματος· διότι το γράμμα θανατόνει, το δε πνεύμα ζωοποιεί. 7  Αλλ' εάν η διακονία του θανάτου η εν γράμμασιν εντετυπωμένη εις λίθους έγεινεν ένδοξος, ώστε οι υιοί Ισραήλ δεν ηδύναντο να ενατενίσωσιν εις το πρόσωπον του Μωϋσέως διά την δόξαν του προσώπου αυτού την μέλλουσαν να καταργηθή, 8  πως η διακονία του Πνεύματος δεν θέλει είσθαι μάλλον ένδοξος; 9  διότι αν η διακονία της κατακρίσεως ήναι δόξα, πολλώ μάλλον η διακονία της δικαιοσύνης υπερέχει κατά την δόξαν. 10  Διότι ουδέ εδοξάσθη εν τούτω τω μέρει το δεδοξασμένον ένεκεν της υπερβαλλούσης δόξης. 11  Επειδή εάν το μέλλον να καταρηγθή ήτο ένδοξον, πολλώ μάλλον το μένον είναι ένδοξον. 

Το τέλος των θυσιών και των ιερέων

Η απαίτηση του Νόμου του Θεού να προσφέρεται το αίμα ζώων ως θυσία για την αμαρτία, τερματίζεται με την έλευση του Χριστού ο οποίος ως αμνός του Θεού, δηλαδή το θύμα, αλλά και ως αρχιερέας κατά τη τάξη Μελχισεδέκ, προσφέρει θυσία το δικό του τίμιο αίμα το οποίο συνεχίζει αν σώζει όσους προσέρχονται εις αυτόν. Με το τέλος των θυσιών, τερματίζεται και η ύπαρξη ιερέων οι οποίοι προοριζόταν να προσφέρουν τις θυσίες.

Εβρ 7:22 (1063)  κατά τοσούτον ανωτέρας διαθήκης εγγυητής έγεινεν ο Ιησούς. 23  Και εκείνοι μεν έγειναν πολλοί ιερείς, επειδή ημποδίζοντο υπό του θανάτου να παραμένωσιν· 24  εκείνος όμως, επειδή μένει εις τον αιώνα, έχει αμετάθετον την ιερωσύνην· 25  όθεν δύναται και να σώζη εντελώς τους προσερχομένους εις τον Θεόν δι' αυτού, ζων πάντοτε διά να μεσιτεύση υπέρ αυτών. 

Η επιστολή προς Εβραίους περιγράφει πως ο Ιησούς είναι ο αληθινός Αρχιερέας και πως η θυσία Του αντικαθιστά όλες τις προηγούμενες θυσίες που ήταν απλώς απεικονίσεις.

Ο Νόμος, εικόνα της μελλοντικής σωτηρίας

Η Παλαιά Διαθήκη περιγράφει το σύστημα θυσιών που ο Θεός έδωσε στους Ισραηλίτες για να καλύπτουν προσωρινά τις αμαρτίες τους. Η Καινή Διαθήκη διευκρινίζει ότι αυτό το σύστημα προεικονίζει στη θυσία του Χριστού μόνο μέσω Του οποίου έρχεται η σωτηρία.

Εβρ 10:1 (1065)  Διότι ο νόμος, έχων σκιάν των μελλόντων αγαθών, ουχί αυτήν την εικόνα των πραγμάτων, δεν δύναταί ποτέ διά των αυτών θυσιών, τας οποίας προσφέρουσι κατ' ενιαυτόν πάντοτε να τελειοποιήση τους προσερχομένους· 2  επειδή τότε δεν ήθελον παύσει να προσφέρωνται, διότι οι λατρευταί άπαξ καθαρισθέντες, δεν ήθελον έχει πλέον ουδεμίαν συνείδησιν αμαρτιών· 3  αλλ' εν αυταίς γίνεται κατ' ενιαυτόν ανάμνησις αμαρτιών· 4  διότι αδύνατον είναι αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρή αμαρτίας. 5  Διά τούτο εισερχόμενος εις τον κόσμον, λέγει· Θυσίαν και προσφοράν δεν ηθέλησας, αλλ' ητοίμασας εις εμέ σώμα· 6  εις ολοκαυτώματα και προσφοράς περί αμαρτίας δεν ευηρεστήθης· 7  τότε είπον· Ιδού, έρχομαι, εν τω τόμω του βιβλίου είναι γεγραμμένον περί εμού, διά να κάμω, ω Θεέ, το θέλημά σου. 8  Αφού είπεν ανωτέρω ότι θυσίαν και προσφοράν και ολοκαυτώματα και προσφοράς περί αμαρτίας δεν ηθέλησας ουδέ ευηρεστήθης εις αυτάς, αίτινες προσφέρονται κατά τον νόμον, 9  τότε είπεν· Ιδού, έρχομαι διά να κάμω, ω Θεέ, το θέλημά σου. Αναιρεί το πρώτον, διά να συστήση το δεύτερον. 

Η επαναφορά της πεσμένης φύσης

Η Παλαιά Διαθήκη περιγράφει πως ο άνθρωπος έχασε τον παράδεισο, ενώ η Καινή Διαθήκη δείχνει πως η ανθρωπότητα ξανακέρδισε τον παράδεισο μέσω του τελευταίου Αδάμ (Χριστός) και πως αυτός μια μέρα θα αποκατασταθεί. Η Παλαιά Διαθήκη δηλώνει πως ο άνθρωπος χωρίστηκε από τον Θεό μέσω της αμαρτίας (Γένεση κεφ. 3), και η Καινή Διαθήκη δηλώνει πως τώρα ο άνθρωπος μπορεί να αποκαταστήσει τη σχέση του με τον Θεό (Προς Ρωμαίους κεφ. 3-6). 

Ρωμ 5:18 (997)  Καθώς λοιπόν δι' ενός αμαρτήματος ήλθε κατάκρισις εις πάντας ανθρώπους, ούτω και διά μιας δικαιοσύνης ήλθεν εις πάντας ανθρώπους δικαίωσις εις ζωήν. 19  Διότι καθώς διά της παρακοής του ενός ανθρώπου οι πολλοί κατεστάθησαν αμαρτωλοί, ούτω και διά της υπακοής του ενός οι πολλοί θέλουσι κατασταθή δίκαιοι. 20  Παρεισήλθε δε ο νόμος διά να περισσεύση το αμάρτημα. Και όπου επερίσσευσεν η αμαρτία, υπερεπερίσσευσεν η χάρις, 21  ίνα καθώς εβασίλευσεν η αμαρτία διά του θανάτου, ούτω και η χάρις βασιλεύση διά της δικαιοσύνης εις ζωήν αιώνιον διά Ιησού Χριστού του Κυρίου ημών. 

Η χάρη της Καινής Διαθήκης

Όπως είπαμε και πιο πάνω, στη Παλαιά Διαθήκη, δεν γινόταν βαθύς καθαρισμός της αμαρτωλής φύσης του ανθρώπου, αλλά αντιμετωπίζοταν συμπτωματικά η τέλεση της αμαρτίας 

Εβρ 10:22 (1066)  ας πλησιάζωμεν μετά αληθινής καρδίας εν πληροφορία πίστεως, έχοντες τας καρδίας ημών κεκαθαρμένας από συνειδήσεως πονηράς και λελουμένοι το σώμα με ύδωρ καθαρόν· 

Εβρ 9:9 (1064)  ήτις ήτο τύπος εις τον τότε παρόντα καιρόν, καθ' ον προσεφέροντο δώρα και θυσίαι, αίτινες δεν ηδύναντο να κάμωσι τέλειον κατά την συνείδησιν τον λατρεύοντα, 10  επειδή ήσαν διατεταγμένα μόνον εις βρώματα και πόματα και διαφόρους βαπτισμούς και διατάξεις σαρκικάς, μέχρι καιρού διορθώσεως. 11 Ελθών δε ο Χριστός αρχιερεύς των μελλόντων αγαθών διά της μεγαλητέρας και τελειοτέρας σκηνής, ουχί χειροποιήτου, τουτέστιν ουχί ταύτης της κατασκευής, 12  ουδέ δι' αίματος τράγων και μόσχων, αλλά διά του ιδίου αυτού αίματος, εισήλθεν άπαξ εις τα άγια, αποκτήσας αιωνίαν λύτρωσιν. 13  Διότι εάν το αίμα των ταύρων και τράγων και η σποδός της δαμάλεως ραντίζουσα τους μεμολυσμένους αγιάζη προς την καθαρότητα της σαρκός, 14  πόσω μάλλον το αίμα του Χριστού, όστις διά του Πνεύματος του αιωνίου προσέφερεν εαυτόν άμωμον εις τον Θεόν, θέλει καθαρίσει την συνείδησίν σας από νεκρών έργων εις το να λατρεύητε τον ζώντα Θεόν; 

Αυτός που αναγεννάται, λαμβάνει τη δύναμη να μην αμαρτάνει

Ιεζ 36:26 (770)  Και θέλω δώσει εις εσάς καρδίαν νέαν, και πνεύμα νέον θέλω εμβάλει εν υμίν, και αποσπάσας την λιθίνην καρδίαν από της σαρκός σας θέλω δώσει εις εσάς καρδίαν σαρκίνην. 27  Και θέλω εμβάλει εν υμίν το Πνεύμα μου και σας κάμει να περιπατήτε εν τοις διατάγμασί μου και να φυλάττητε τας κρίσεις μου και να εκτελήτε αυτάς. 

Δευτ 30:6 (204)  Και θέλει περιτέμει Κύριος ο Θεός σου την καρδίαν σου και την καρδίαν του σπέρματός σου, διά να αγαπάς Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου, διά να ζης.

Η σωτηρία είναι μόνο κατά χάριν

Εφεσ 2:1 (1034)  Και εσάς όντας νεκρούς διά τας παραβάσεις και τας αμαρτίας εζωοποίησεν, 2  εις τας οποίας περιεπατήσατέ ποτέ κατά το πολίτευμα του κόσμου τούτου, κατά τον άρχοντα της εξουσίας του αέρος, του πνεύματος το οποίον ενεργεί την σήμερον εις τους υιούς της απειθείας· 3  μεταξύ των οποίων και ημείς πάντες ανεστράφημέν ποτέ κατά τας επιθυμίας της σαρκός ημών, πράττοντες τα θελήματα της σαρκός και των διαλογισμών, και ήμεθα εκ φύσεως τέκνα οργής, ως και οι λοιποί· 4  ο Θεός όμως πλούσιος ων εις έλεος, διά την πολλήν αγάπην αυτού με την οποίαν ηγάπησεν ημάς, 5  και ενώ ήμεθα νεκροί διά τα αμαρτήματα, εζωοποίησεν ημάς μετά του Χριστού· κατά χάριν είσθε σεσωσμένοι· 6  και συνανέστησε και συνεκάθισεν εν τοις επουρανίοις διά Ιησού Χριστού, 7  διά να δείξη εις τους επερχομένους αιώνας τον υπερβάλλοντα πλούτον της χάριτος αυτού διά της προς ημάς αγαθότητος εν Χριστώ Ιησού. 

…

8  Διότι κατά χάριν είσθε σεσωσμένοι διά της πίστεως· και τούτο δεν είναι από σας, Θεού το δώρον· 9  ουχί εξ έργων, διά να μη καυχηθή τις. 10  Διότι αυτού ποίημα είμεθα, κτισθέντες εν Χριστώ Ιησού προς έργα καλά, τα οποία προητοίμασεν ο Θεός διά να περιπατήσωμεν εν αυτοίς. 

Γαλ 5:22 (1032) Ο δε καρπός του Πνεύματος είναι αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, 23  πραότης, εγκράτεια· κατά των τοιούτων δεν υπάρχει νόμος. 

Α’ Ιωα 3:9 (1081)  Πας όστις εγεννήθη εκ του Θεού αμαρτίαν δεν πράττει, διότι σπέρμα αυτού μένει εν αυτώ· και δεν δύναται να αμαρτάνη, διότι εγεννήθη εκ του Θεού. 

Η χωρίς του Νόμου Δικαιοσύνη (δια της πίστεως)

Ρωμ 3:21 (995)  Τώρα δε χωρίς νόμου η δικαιοσύνη του Θεού εφανερώθη, μαρτυρουμένη υπό του νόμου και των προφητών, 22  δικαιοσύνη δε του Θεού διά πίστεως Ιησού Χριστού εις πάντας και επί πάντας τους πιστεύοντας· διότι δεν υπάρχει διαφορά· 23  επειδή πάντες ήμαρτον και υστερούνται της δόξης του Θεού, 24  δικαιούνται δε δωρεάν με την χάριν αυτού διά της απολυτρώσεως της εν Χριστώ Ιησού, 25  τον οποίον ο Θεός προέθετο μέσον εξιλεώσεως διά της πίστεως εν τω αίματι αυτού, προς φανέρωσιν της δικαιοσύνης αυτού διά την άφεσιν των προγενομένων αμαρτημάτων διά της μακροθυμίας του Θεού, 26  προς φανέρωσιν της δικαιοσύνης αυτού εν τω παρόντι καιρώ, διά να ήναι αυτός δίκαιος και να δικαιόνη τον πιστεύοντα εις τον Ιησούν. 27  Που λοιπόν η καύχησις; Εκλείσθη έξω. Διά ποίου νόμου; των έργων; Ουχί, αλλά διά του νόμου της πίστεως. 28  Συμπεραίνομεν λοιπόν ότι ο άνθρωπος δικαιούται διά της πίστεως χωρίς των έργων του νόμου. 29  Ή των Ιουδαίων μόνον είναι ο Θεός; Ουχί δε και των εθνών; Ναι, και των εθνών, 30  επειδή εις είναι ο Θεός όστις θέλει δικαιώσει την περιτομήν εκ πίστεως και την ακροβυστίαν διά της πίστεως. 31  Νόμον λοιπόν καταργούμεν διά της πίστεως; μη γένοιτο, αλλά νόμον συνιστώμεν. 

Η χάρη δεν είναι διαβατήριο για να αμαρτάνουμε

Τιτ 2:11 (1058)  Διότι εφανερώθη η χάρις του Θεού η σωτήριος εις πάντας ανθρώπους, 12  διδάσκουσα ημάς να αρνηθώμεν την ασέβειαν και τας κοσμικάς επιθυμίας και να ζήσωμεν σωφρόνως και δικαίως και ευσεβώς εν τω παρόντι αιώνι, 13  προσμένοντες την μακαρίαν ελπίδα και επιφάνειαν της δόξης του μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, 14  όστις έδωκεν εαυτόν υπέρ ημών, διά να μας λυτρώση από πάσης ανομίας και να μας καθαρίση εις εαυτόν λαόν εκλεκτόν, ζηλωτήν καλών έργων. 

Ο Νόμος του Θεού στη Καινή Διαθήκη

Ο Νόμος της ελευθερίας

ΙΑΚ 1:25 (1070)  Όστις όμως εγκύψη εις τον τέλειον νόμον της ελευθερίας και επιμείνη εις αυτόν, ούτος γενόμενος ουχί ακροατής επιλήσμων, αλλ' εκτελεστής έργου, ούτος θέλει είσθαι μακάριος εις την εκτέλεσιν αυτού.

ΙΑΚ 2:12 (1071)  Ούτω λαλείτε και ούτω πράττετε, ως μέλλοντες να κριθήτε διά του νόμου της ελευθερίας· 13  διότι η κρίσις θέλει είσθαι ανίλεως εις τον όστις δεν έκαμεν έλεος· και το έλεος καυχάται κατά της κρίσεως.

Ο Νόμος του Πνεύματος ελευθερώνει απο τον Νόμο της αμαρτίας

ΡΩΜ 7:21 (999)  Ευρίσκω λοιπόν τον νόμον τούτον ότι, ενώ εγώ θέλω να πράττω το καλόν, πάρεστιν εις εμέ το κακόν· 22  διότι ηδύνομαι μεν εις τον νόμον του Θεού κατά τον εσωτερικόν άνθρωπον, 23  βλέπω όμως εν τοις μέλεσί μου άλλον νόμον αντιμαχόμενον εις τον νόμον του νοός μου, και αιχμαλωτίζοντά με εις τον νόμον της αμαρτίας, τον όντα εν τοις μέλεσί μου. 24  Ταλαίπωρος άνθρωπος εγώ· τις θέλει με ελευθερώσει από του σώματος του θανάτου τούτου; 25  Ευχαριστώ εις τον Θεόν διά Ιησού Χριστού του Κυρίου ημών. Άρα λοιπόν αυτός εγώ με τον νούν μεν δουλεύω εις τον νόμον του Θεού, με την σάρκα δε εις τον νόμον της αμαρτίας. 

ΡΩΜ 8:2 (999)  Διότι ο νόμος του Πνεύματος της ζωής εν Χριστώ Ιησού με ηλευθέρωσεν από του νόμου της αμαρτίας και του θανάτου. 3  Επειδή το αδύνατον εις τον νόμον, καθότι ήτο ανίσχυρος διά της σαρκός, ο Θεός πέμψας τον εαυτού Υιόν με ομοίωμα σαρκός αμαρτίας και περί αμαρτίας, κατέκρινε την αμαρτίαν εν τη σαρκί, 4  διά να πληρωθή η δικαιοσύνη του νόμου εις ημάς τους μη περιπατούντας κατά την σάρκα, αλλά κατά το πνεύμα·

Ο Νόμος της Αγάπης (Βασιλικός Νόμος)

ΙΑΚ 2:8 (1071) Εάν μεν εκτελήτε τον νόμον τον βασιλικόν κατά την γραφήν, Θέλεις αγαπά τον πλησίον σου ως σεαυτόν, καλώς ποιείτε·

ΜΑΤΘ 7:12 (852)  Λοιπόν πάντα όσα αν θέλητε να κάμνωσιν εις εσάς οι άνθρωποι, ούτω και σεις κάμνετε εις αυτούς· διότι ούτος είναι ο νόμος και οι προφήται.

ΜΑΤΘ 22:36 (870)  Διδάσκαλε, ποία εντολή είναι μεγάλη εν τω νόμω; 37  Και ο Ιησούς είπε προς αυτόν· Θέλεις αγαπά Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου. 38  Αύτη είναι πρώτη και μεγάλη εντολή. 39  Δευτέρα δε ομοία αυτής· Θέλεις αγαπά τον πλησίον σου ως σεαυτόν. 40  Εν ταύταις ταις δύο εντολαίς όλος ο νόμος και οι προφήται κρέμανται

ΡΩΜ 13:8 (1004)  Εις μηδένα μη οφείλετε μηδέν ειμή το να αγαπάτε αλλήλους· διότι ο αγαπών τον άλλον εκπληροί τον νόμον. 9  Επειδή το, Μη μοιχεύσης, μη φονεύσης, μη κλέψης, μη ψευδομαρτυρήσης, μη επιθυμήσης, και πάσα άλλη εντολή, εν τούτω τω λόγω συμπεριλαμβάνεται, εν τώ· Θέλεις αγαπά τον πλησίον σου ως σεαυτόν. 10  Η αγάπη κακόν δεν κάμνει εις τον πλησίον· είναι λοιπόν εκπλήρωσις του νόμου η αγάπη.

ΓΑΛ 6:2 (1032)  Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε και ούτως εκπληρώσατε τον νόμον του Χριστού

Ο Νόμος της συνείδησης

ΡΩΜ 2:12  Διότι όσοι ημάρτησαν χωρίς νόμου, θέλουσι και απολεσθή χωρίς νόμου· και όσοι ημάρτησαν υπό νόμον, θέλουσι κριθή διά νόμου. 13  Διότι δεν είναι δίκαιοι παρά τω Θεώ οι ακροαταί του νόμου, αλλ' οι εκτελεσταί του νόμου θέλουσι δικαιωθή. 14  Επειδή όταν οι εθνικοί οι μη έχοντες νόμον πράττωσιν εκ φύσεως τα του νόμου, ούτοι νόμον μη έχοντες είναι νόμος εις εαυτούς, 15  οίτινες δεικνύουσι το έργον του νόμου γεγραμμένον εν ταις καρδίαις αυτών, έχοντες συμμαρτυρούσαν την συνείδησιν αυτών και τους λογισμούς κατηγορούντας ή και απολογουμένους μεταξύ αλλήλων,

ΡΩΜ 2:26  Εάν λοιπόν ο απερίτμητος φυλάττη τα διατάγματα του νόμου, η ακροβυστία αυτού δεν θέλει λογισθή αντί περιτομής; 27  και ο εκ φύσεως απερίτμητος, εκτελών τον νόμον, θέλει κρίνει σε όστις, έχων το γράμμα του νόμου και την περιτομήν, είσαι παραβάτης του νόμου.

Ο Νόμος της πίστεως

ΡΩΜ 3:27  Που λοιπόν η καύχησις; Εκλείσθη έξω. Διά ποίου νόμου; των έργων; Ουχί, αλλά διά του νόμου της πίστεως.

ΡΩΜ 3:31  Νόμον λοιπόν καταργούμεν διά της πίστεως; μη γένοιτο, αλλά νόμον συνιστώμεν.