ΔΙΑΦΩΝΙΕΣ

ΟΤΑΝ ΔΙΑΦΩΝΟΥΜΕ — ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ;

Η διαφωνία είναι αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ζωής. Άνθρωποι διαφορετικοί μεταξύ τους έχουν διαφορετικές εμπειρίες, γνώσεις, πεποιθήσεις, αντιλήψεις και συνειδήσεις. Ακόμη και μεταξύ ανθρώπων που αγαπούν τον Θεό και επιθυμούν να ζουν σύμφωνα με τον λόγο Του, είναι δυνατόν να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις πάνω σε ζητήματα που δεν έχουν όλα την ίδια βαρύτητα.

Όμως πώς αντιδρούμε όταν διαφωνούμε.

Μπορούμε να πούμε την αλήθεια και συγχρόνως να αγαπούμε. Μπορούμε να υπερασπιστούμε μια βιβλική θέση χωρίς να προσβάλουμε τον άνθρωπο. Μπορούμε να διορθώσουμε χωρίς να ταπεινώσουμε. Μπορούμε να αρνηθούμε μια λανθασμένη διδασκαλία χωρίς να μετατρέψουμε τη διαφωνία σε προσωπική έχθρα.

1. Η διαφωνία από μόνη της δεν είναι αμαρτία

Το ότι ένας άνθρωπος έχει διαφορετική άποψη από εμάς δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι εχθρός μας, ούτε ότι εμείς έχουμε υποχρέωση να τον πείσουμε πάση θυσία.

ΡΩΜ 14:1 «Τον δε ασθενούντα κατά την πίστιν προσδέχεσθε, ουχί εις φιλονεικίας διαλογισμών.»

Ο ένας θεωρούσε κάποια ημέρα διαφορετική από τις άλλες, ο άλλος θεωρούσε όλες τις ημέρες ίσες. Ο ένας έτρωγε, ο άλλος απείχε. Ο Παύλος δεν αντιμετωπίζει αυτή τη διαφορά ως λόγο καταδίκης.

ΡΩΜ 14:4 «Συ τις είσαι όστις κρίνεις ξένον δούλον; εις τον ίδιον αυτού κύριον ίσταται ή πίπτει· θέλει όμως σταθή, διότι ο Θεός είναι δυνατός να στήση αυτόν.»

Ο άλλος δεν είναι δικός μας υπηρέτης. Είναι υπηρέτης του Κυρίου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει ποτέ να κρίνουμε μια διδασκαλία ή μια πράξη. Η Καινή Διαθήκη μας καλεί κατ' επανάληψη να διακρίνουμε το σωστό από το λανθασμένο. Σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να παίρνουμε τη θέση του Κυρίου απέναντι στον αδελφό μας.

2. Δεν πρέπει να μετατρέπουμε κάθε διαφορά γνώμης σε πνευματική μάχη

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα μεταξύ πιστών είναι ότι συχνά δίνουμε σε κάθε θέμα το ίδιο βάρος.

Υπάρχουν θεμελιώδεις αλήθειες της πίστεως, υπάρχουν δευτερεύοντα ζητήματα και υπάρχουν προσωπικές πεποιθήσεις της συνείδησης.

ΡΩΜ14:5 «Άλλος μεν κρίνει μίαν ημέραν αγιωτέραν παρά άλλην ημέραν, άλλος δε κρίνει ίσην πάσαν ημέραν. Ας ήναι έκαστος πεπληροφορημένος εις τον ίδιον αυτού νούν.»

«έκαστος πεπληροφορημένος εις τον ίδιον αυτού νούν.» ... Υπάρχουν θέματα στα οποία ο πιστός πρέπει να έχει πληροφορημένη συνείδηση ενώπιον του Θεού. Γι' αυτό ο Παύλος δεν μας καλεί να αναγκάζουμε τον άλλον να αποκτήσει τη δική μας συνείδηση.

ΡΩΜ 14:7-8 «Διότι ουδείς εξ ημών ζη δι' εαυτόν, και ουδείς αποθνήσκει δι' εαυτόν. Επειδή εάν τε ζώμεν, διά τον Κύριον ζώμεν· και εάν αποθνήσκωμεν, διά τον Κύριον αποθνήσκομεν· εάν λοιπόν ζώμεν, και εάν αποθνήσκωμεν, του Κυρίου είμεθα.»

Ο αδελφός μου δεν υπάρχει για να συμφωνεί πάντοτε μαζί μου. Ανήκει στον Κύριο.

3. Η αγάπη δεν καταργεί την αλήθεια

Μερικές φορές, επειδή φοβόμαστε τη σύγκρουση, λέμε: «Δεν πειράζει. Ο καθένας έχει τη γνώμη του.» Όμως αυτό δεν είναι πάντοτε αγάπη. Η Γραφή μας καλεί να μιλούμε την αλήθεια.

ΕΦΕΣ 4:15 «Αληθεύοντες δε εν αγάπη, να αυξήσωμεν εις αυτόν κατά πάντα, όστις είναι η κεφαλή, ο Χριστός.»

«Αληθεύοντες». Η χριστιανική στάση δεν είναι ούτε «μόνο αλήθεια» ούτε «μόνο αγάπη». Η αλήθεια πρέπει να εκφέρεται μέσα στην αγάπη. Μπορώ να σου πω: «Αυτό που λες δεν το βλέπω έτσι μέσα στη Γραφή και θα ήθελα να σου δείξω γιατί.» Χωρίς να πω: «Είσαι άσχετος, πλανεμένος και δεν καταλαβαίνεις τίποτα.»

Το πρώτο υπηρετεί την αλήθεια. Το δεύτερο υπηρετεί τον εγωισμό.

4. Ο τρόπος της απάντησης έχει μεγάλη σημασία

ΠΑΡ 15:1 «Η γλυκεία απόκρισις καταπραΰνει θυμόν· ο δε λυπηρός λόγος διεγείρει οργήν.»

Δεν εξετάζεται εδώ μόνο το περιεχόμενο της απάντησης αλλά και ο τρόπος. Μπορεί δύο άνθρωποι να πουν ουσιαστικά την ίδια αλήθεια και ο ένας να οικοδομήσει ενώ ο άλλος να προκαλέσει σύγκρουση. Ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρουμε την αλήθεια, αποτελεί μέρος της μαρτυρίας μας.

ΚΟΛ 4:6 «Ο λόγος σας ας ήναι πάντοτε μετά χάριτος, ηρτυμένος με άλατι, διά να εξεύρητε πως πρέπει να αποκρίνησθε προς ένα έκαστον.»

«Πώς πρέπει να αποκρίνησθε». Ο χριστιανός δεν καλείται απλώς να έχει σωστές απαντήσεις. Καλείται να γνωρίζει πώς να απαντά.

5. Πριν μιλήσουμε, πρέπει να ακούσουμε

Ο Ιάκωβος μας δίνει μια αρχή που θα μπορούσε να αποτρέψει αμέτρητες συγκρούσεις:

ΙΑΚ 1:19-20 «Έστω δε πας άνθρωπος ταχύς εις το να ακούη, βραδύς εις το να λαλή, βραδύς εις οργήν· διότι η οργή του ανθρώπου δεν εργάζεται την δικαιοσύνην του Θεού.»

Πόσες φορές έχουμε ήδη αποφασίσει τι θα απαντήσουμε πριν ακόμη ολοκληρώσει ο άλλος αυτό που θέλει να πει; Ακούμε όχι για να καταλάβουμε αλλά για να ετοιμάσουμε την απάντησή μας.

Η Γραφή λέει το αντίθετο: «ταχύς εις το να ακούη, βραδύς εις το να λαλή».

Η ακρόαση είναι πράξη ταπεινοφροσύνης. Μερικές φορές μάλιστα, όταν ακούσουμε προσεκτικά, διαπιστώνουμε ότι δεν διαφωνούσαμε τόσο πολύ όσο νομίζαμε.

6. Η οργή δεν παράγει τη δικαιοσύνη του Θεού

Μπορεί να έχουμε δίκιο στο περιεχόμενο και να αδικούμε τον Θεό στον τρόπο.

ΙΑΚ 1:20 «Διότι η οργή του ανθρώπου δεν εργάζεται την δικαιοσύνην του Θεού.»

Η οργή μας δεν γίνεται αυτομάτως «ιερή» επειδή διαφωνούμε για ένα πνευματικό θέμα.

Υπάρχει βέβαια η δίκαιη αγανάκτηση που βλέπουμε στη Γραφή, αλλά ο άνθρωπος πρέπει να προσέχει εξαιρετικά ώστε να μη βαπτίζει τον προσωπικό του εγωισμό ως «ζήλο για την αλήθεια».

Πολύ εύκολα ο ζήλος για την αλήθεια μετατρέπεται σε ζήλο για να αποδειχθεί ότι εγώ έχω δίκιο.

7. Ο υπηρέτης του Κυρίου δεν πρέπει να είναι φιλοπόλεμος

Β΄ ΤΙΜ 2:24-25 ο δε δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να μάχηται, αλλά να ήναι πράος προς πάντας, διδακτικός, ανεξίκακος, 25. διδάσκων μετά πραότητος τους αντιφρονούντας, μήποτε δώση εις αυτούς ο Θεός μετάνοιαν, ώστε να γνωρίσωσι την αλήθειαν,

Σημαίνει ότι δεν είναι άνθρωπος της μάχης. Και μάλιστα το «διδάσκων μετά πραότητος τους αντιφρονούντας,» σημαίνει ότι υπάρχει περίπτωση ο άλλος να κάνει λάθος.

8. Η σοφία φαίνεται και από το ότι ξέρουμε πότε να σταματήσουμε

Δεν χρειάζεται να συνεχίσουμε κάθε συζήτηση μέχρι εξαντλήσεως.

ΤΙΤ 3:9 «Τας δε μωράς ζητήσεις και γενεαλογίας και έριδας και μάχας περί του νόμου περιΐστασο· διότι είναι ανωφελείς και μάταιοι.»

Υπάρχουν συζητήσεις που δεν οδηγούν σε οικοδομή. Το να αποχωρήσουμε από μια άγονη αντιπαράθεση δεν σημαίνει ότι χάσαμε. Μπορεί να σημαίνει ότι διακρίναμε πως η συνέχιση της συζήτησης δεν υπηρετεί πλέον τον σκοπό του Θεού.

9. Δεν πρέπει να ανταποδίδουμε προσβολή με προσβολή

Α΄ ΠΕΤ 3:9 «μωράς δε φιλονεικίας και γενεαλογίας και έριδας και μάχας νομικάς φεύγε, διότι είναι ανωφελείς και μάταιαι..»

Αυτό είναι από τα δυσκολότερα πράγματα στην πράξη. Όταν κάποιος μας προσβάλλει, η φυσική αντίδραση είναι να ανταποδώσουμε. Όταν όμως ο άνθρωπος του Θεού απαντά με το ίδιο πνεύμα, έχει ήδη χάσει κάτι σημαντικό: τη μαρτυρία του χαρακτήρα του Χριστού.

10. Να εξετάζουμε τα πάντα με βάση τη Γραφή

Από την άλλη πλευρά, η ταπεινοφροσύνη δεν σημαίνει να εγκαταλείπουμε την κρίση μας. Οι Βεροιείς επαινούνται ακριβώς επειδή εξέταζαν όσα άκουγαν:

ΠΡΑΞ 17:11 «Ούτοι δε ήσαν ευγενέστεροι των εν Θεσσαλονίκη, οίτινες εδέχθησαν τον λόγον μετά πάσης προθυμίας, καθ' ημέραν εξετάζοντες τας γραφάς, εάν ούτως έχωσι ταύτα.»

Ακούμε τον άνθρωπο, αλλά εξετάζουμε τη διδασκαλία με τη Γραφή. Δεν απορρίπτουμε κάτι επειδή το είπε κάποιος που δεν συμπαθούμε. Ούτε δεχόμαστε κάτι επειδή το είπε κάποιος που εκτιμούμε. Το κριτήριο είναι ο λόγος του Θεού.

11. Όταν πρόκειται για πραγματική πλάνη, η στάση αλλάζει

Η Ρωμαίους 14 αφορά ζητήματα συνείδησης και διαφορετικών αντιλήψεων. Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για να θεωρήσουμε όλες τις διδασκαλίες αδιάφορες. Ο Παύλος ήταν απόλυτος απέναντι σε αλλοίωση του Ευαγγελίου:

ΓΑΛ 1:8 «Αλλά και εάν ημείς ή άγγελος εξ ουρανού σας κηρύττη άλλο ευαγγέλιον παρά εκείνο, το οποίον σας εκηρύξαμεν, ας ήναι ανάθεμα..»

Εδώ δεν έχουμε απλώς διαφορετική γνώμη. Έχουμε άλλο ευαγγέλιο. Και ο Παύλος δεν λέει: «Σεβόμαστε όλες τις απόψεις.» Η αλήθεια του Ευαγγελίου έχει όρια.

Γι' αυτό χρειάζεται διάκριση: δεν πρέπει ούτε να κάνουμε δευτερεύοντα θέματα θεμελιώδη, ούτε να κάνουμε θεμελιώδεις αλήθειες δευτερεύουσες.

12. Η αγάπη προς τον αδελφό είναι ανώτερη από τη νίκη μιας συζήτησης

ΡΩΜ 14:19 «Άρα λοιπόν τα της ειρήνης ας επιδιώκωμεν, και τα της οικοδομής της προς αλλήλους.»

Αυτό είναι ένα πολύ καλό ερώτημα πριν από κάθε αντιπαράθεση: «Αυτό που πρόκειται να πω οικοδομεί;»

Μερικές φορές πρέπει να μιλήσουμε. Μερικές φορές πρέπει να διορθώσουμε. Μερικές φορές πρέπει να προειδοποιήσουμε. Και μερικές φορές πρέπει απλώς να αφήσουμε χώρο στον άλλον να μεγαλώσει ενώπιον του Θεού.

Η πνευματική ωριμότητα είναι να γνωρίζουμε ποιο από τα τέσσερα χρειάζεται κάθε φορά.

13. Ο Χριστός είναι το πρότυπο της στάσης μας

Όλη αυτή η διδασκαλία τελικά δεν είναι απλώς μια σειρά από κανόνες συμπεριφοράς. Είναι θέμα χαρακτήρα Χριστού.

Α΄ ΠΕΤ 2:23 «Όστις λοιδορούμενος δεν αντελοιδόρει, πάσχων δεν ηπείλει, αλλά παρέδιδεν εαυτόν εις τον κρίνοντα δικαίως.»

Ο Χριστός μπορούσε να υπερασπιστεί την αλήθεια χωρίς να γίνει όμοιος με εκείνους που Τον πολεμούσαν. Ο Χριστιανός δεν πρέπει να γίνεται σκληρός επειδή υπερασπίζεται την αλήθεια. Πρέπει να γίνεται σταθερός χωρίς να γίνεται εμπαθής.

14. Πρακτικά, λοιπόν, τι κάνουμε όταν διαφωνούμε;

1ο. Ακούμε. Δεν απαντούμε πριν καταλάβουμε τι πραγματικά λέει ο άλλος.

2ο Εξετάζουμε τη Γραφή. Δεν στηριζόμαστε απλώς στη δική μας παράδοση, εμπειρία ή γνώμη.

3ο. Εξετάζουμε τον εαυτό μας. Μήπως η αντίδρασή μας προέρχεται περισσότερο από εγωισμό παρά από ζήλο για την αλήθεια;

4ο. Διακρίνουμε το είδος της διαφωνίας. Είναι θεμελιώδης δογματική αλήθεια; Είναι ζήτημα συνείδησης; Είναι προσωπική προτίμηση; Είναι πραγματική πλάνη; Δεν αντιμετωπίζονται όλα με τον ίδιο τρόπο.

5ο. Μιλούμε με πραότητα.

6ο. Επιδιώκουμε την οικοδομή και την ειρήνη.

7ο. Γνωρίζουμε πότε πρέπει να σταματήσουμε.

8ο. Δεν ανταποδίδουμε την προσβολή.

Και πάνω από όλα: δεν επιτρέπουμε στη διαφωνία να καταστρέψει την αγάπη.

15. Το δυσκολότερο σημείο: να αγαπάς εκείνον με τον οποίο διαφωνείς

Αυτό είναι ίσως το πραγματικό τεστ. Είναι εύκολο να αγαπούμε αυτούς που συμφωνούν μαζί μας. Η πνευματική ωριμότητα φαίνεται όταν μπορούμε να διαφωνούμε χωρίς να μισούμε.

ΕΦΕΣ 4:2-3 «Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης και πραότητος, μετά μακροθυμίας, υποφέροντες αλλήλους εν αγάπη, σπουδάζοντες να διατηρήτε την ενότητα του πνεύματος διά του συνδέσμου της ειρήνης.»

ταπεινοφροσύνη — πραότητα — μακροθυμία — αγάπη — ενότητα — ειρήνη.

Και όλα αυτά δεν απαιτούν να συμφωνούμε σε όλα. Απαιτούν να αναγνωρίζουμε ότι είμαστε μέλη ενός σώματος.

Συμπέρασμα

Η Γραφή δεν μας ζητά να συμφωνούμε όλοι σε όλα. Μας ζητά κάτι βαθύτερο: να μάθουμε να διαφωνούμε με τρόπο που τιμά τον Χριστό.

Η αλήθεια έχει σημασία. Γι' αυτό δεν πρέπει να φοβόμαστε να μιλήσουμε όταν υπάρχει σοβαρή πλάνη. Αλλά και η αγάπη έχει σημασία. Γι' αυτό δεν πρέπει να μετατρέπουμε κάθε διαφορετική άποψη σε αφορμή καταδίκης, φιλονικίας και διχασμού.

Ο άνθρωπος του Θεού πρέπει να είναι «ταχύς εις το να ακούη, βραδύς εις το να λαλή, βραδύς εις οργήν».

Η χριστιανική ωριμότητα δεν φαίνεται όταν συμφωνούν όλοι μαζί μας. Φαίνεται όταν κάποιος διαφωνεί μαζί μας και εμείς εξακολουθούμε να μπορούμε να τον αγαπούμε. Όταν τον ακούμε, να του μιλούμε με αλήθεια και πραότητα και όταν τον βλέπουμε όχι ως εχθρό, αλλά ως άνθρωπο που βρίσκεται ενώπιον του ίδιου Κυρίου.

(Άρθρο του Γιάννη Σαρακατσάνη στο FaceBook)